CHILE,
VERSCHEIDENHEID VAN LANDSCHAPPEN Fernando Morales Barria |
|
                         |
Als een Europeaan een atlas opent, vindt hij dikwijls Zuid Amerika op een pagina, en Afrika op een andere. Onze lezer zou dan kunnen denken dat de twee continenten op breedtegraad 33 eindigen. Maar, hij zit fout: eigenlijk is Chili een land dat ten zuiden 3.000 km langer is dan Afrika. Het eindigt inderdaad met Kaapstad op de breedtegraad 33 in het zuidelijke halfrond. Maar Chili eindigt op de breedtegraad 57 in het zuidelijke halfrond (Antarctica niet inbegrepen), met de Chileense eilanden Diego Ramirez, die zich nog zuidelijker dan Kaap Hoorn, die aan Chili toehoort, bevindt. Chili is zo Zuidelijk gelegen dat het 1000 km langer naar het Zuiden uitstrekt dan Nieuw Zeeland. (De twee meest zuidelijke steden ter wereld vinden wij in Chili: Puerto Williams en Puerto Navarino in de Chileense Vuurland, ten zuiden van de Argentijnse stad Ushuaia). Chili is een land dat zich over drie continenten uitstrekt. Het Chileense grondgebied strekt zich eigenlijk niet alleen uit over Zuid Amerika, maar ook over Oceanië, (de Paaseilanden en de Salas en Gomez eilanden), en Antarctica. Tenslotte is Chili een land dat zich op de zuidelijke halfrond tussen de breedtegraden 17 en 57 bevindt (Antarctica niet inbegrepen). We kunnen landschapkarakteristieken bewonderen die in de landen op de noordelijke halfrond tussen de breedtegraden 17 en 57 terug te vinden zijn. In Europa, als wij aan het zuiden denken, stellen wij ons dikwijls de tropische klimaat voor, en omdat Chili het meest zuidelijk gelegen land in de wereld is, zouden sommigen mensen kunnen denken dat het daardoor een warm land is met tropische klimaten en landschappen. Niettemin, wordt het vanaf de evenaar, zoals men weet, des te Zuidelijker, des te kouder het wordt. Gezien twee derde van het land waarin de klimaten en landschappen overeenkomen met het noorden van West Europa, heeft Chili een gematigd en koud klimaat. Om een duidelijker
idee van de afmetingen en van de verscheidenheid van klimaat en
landschap van Chili te hebben, moet je je voorstellen dat het territorium
van België ten noorden tot de fjorden en gletsjers van Noorwegen
en ten zuiden tot de woestijn van Tsjaad zou verlengd worden. Santiago
van Chili kan met de stad Grenoble vergeleken worden. Daardoor kunnen wij ons de enorme afmetingen van dit land moeilijk voorstellen: 4.300 kilometers lang (in vogelvlucht) en gemiddeld 225 kilometers breed, 43.000 kilometers kustlijn, 756.626 km² oppervlakte (de Chileense Antarctica niet inbegrepen), dat wil zeggen anderhalf keer de oppervlakte van Frankrijk: een pluraliteit van klimaten en landschappen, die als gevolg met de verscheidenheid van de rijkdommen overeenstemt. Bij voorbeeld, tegenwoordig is Chili de eerste wereldexporteur van koper, vismeel, salpeter, lithium en lapislazuli; de eerste exporteur van vruchten en groenten op de zuidelijke halfrond; de tweede wereldexporteur van zalm na Noorwegen; de tweede wereldexporteur van zeevruchten na Canada; de derde wereldexporteur van hout en zijn derivaten na de Verenigde Staten van Amerika en Canada; de vierde wereldexporteur van goud, en binnenkort zal Chili ook exporteur van kaviaar worden. Om een idee van de bosrijkdom van Chili te hebben, moeten wij ons herinneren dat de totale oppervlakte van de bossen in België, en de Ardennen inbegrepen, 500.000 hectaren bedraagt, in Frankrijk, 16 miljoen, terwijl de totale oppervlakte van de bossen in Chili 36 miljoen hectaren bedraagt. Aldus kan Chili in vier regio's verdeeld worden volgens het klimaat: de eerste bestaat is een woestijn die op de Sahara lijkt; de tweede doet ons denken aan Spanje en aan het Zuiden van Frankrijk, met zijn wijngarden, zijn Middellandse zeestranden maar ook met zijn skistations; de derde bestaat uit een landschap dat aan Zwitserland doet denken, met zijn meren en bossen; de vierde lijkt op Scandinavië, met zijn eilanden, fjorden, gletsjers, meren en archipels. Maar bovendien
geven twee elementen het land een monumentaal uiterlijk: de Paaseilanden
op 3.800 kilometer van de Chileense kustlijn, en, op dezelfde breedtegraad
als Santiago van Chili, het Andes gebergte met de toppen die een
hoogte van ongeveer 7.000 meter kunnen bereiken. De Duitse en Zwitserse kolonisten die vanaf 1850 massaal naar Chili kwamen, hebben de regio van de meren, de grote rivieren en de onmetelijke bossen 800 km ten zuiden van Santiago gekozen. Op dit ogenblik
schat men dat, van de 14 miljoenen inwoners van Chili, 1 miljoen
van Duitse en Zwitsers-Duitse afkomst is, en Duits hun tweede taal
is. Verleden eeuw was Chili de enige producent en uitvoerder van producten zoals salpeter en güano geworden. Daarom was Chili overal bekend als een van de meeste welvarende landen in de wereld. Stel nu, dat slechts één land in de wereld benzine zou produceren en exporteren. Het zou ongetwijfeld het rijkste land van de planeet zijn. En dat was ook het geval van Chili in de 19de eeuw, omdat zij de enige producent en uitvoerder van nitraten was, wat haar een monopoliepositie op het vlak van de wereldlandbouw verzekerde. Door de wereldontwikkeling van de transportmiddelen en de communicatie, is de enorme Chileense kust langs de Stille Oceaan een hoofdtroef en een knooppunt geworden voor de handel tussen de landen zoals Argentinië, Brazilië, Paraguay, Uruguay en Bolivia met Azië en Oceanië. Door deze ligging heeft Chili een groot strategisch belang voor de Europeanen. Exportgoederen die zich in La Rioja in Argentinië bevinden en die voor Azië of Californië bestemd zijn, moeten eerst 1.500 km afleggen om de haven van Buenos Aires te bereiken. Daarna moeten ze de Atlantische Oceaan oversteken tot het Panama Kanaal, en vandaar de reis naar Azië of Californië beginnen. Anderzijds, als dezelfde goederen per vrachtwagen Chili doorkruisen, zal het niet meer dan 150 of 250 km moeten afleggen om een Chileense haven aan de kust van de Stille Oceaan te bereiken (naargelang de dichtstbijzijnde haven), en zal dus klaar zijn om sneller in te schepen naar Californië of Azië. Indien u naar Chili gaat, zou u twee weken voor een toeristisch bezoek moeten uittrekken, bij voorkeur tussen september en maart om van de zonnige dagen in de volgende regio's te kunnen genieten. - De woestijnen regio: het meer Chungara, Chuquicamata (de grootste kopermijn ter wereld), Del Tatio's geisers, San Pedro van Atacama, het Maan Vallei en het Elqui Vallei (waar pisco wordt gemaakt); - De "Middellandse Zee" klimaat regio: Santiago van Chili, Portillo (wintersportstation), Nevado Vallei (ski), Viña del Mar, Valparaiso, Zapallar, Paaseilanden, Robinson Crusoe eilanden (Juan Fernandez) en talrijke wijngaarden; - Het merengebied: Pucon (Villarica meer), Thermen van Huife, Thermen van Palguin, Villarica Volkaan, Llifen (Ranco meer), Puyehue Thermen (Puyehue meer), Antillanca (wintersportstation), Centinela (Llanquihue meer), Frutillar (Llanquihue meer), Puerto Varas (Llanquihue meer), Petrohue (Todos los Santos meer) Peulla (Todos los Santos meer), Ralun (fjord), Achao (Quinchao eiland van de Chiloé archipel); - Gletsjers
regio: Zuidelijk Weg (Carretera Austral), Puyuhuapi Thermen,
San Rafael's Lagune, Nationaal Park Torres del Paine, Punta Arenas,
Puerto Williams en Kaap Hoorn. SANTIAGO VAN CHILI Voor de reizigers uit Europa, roept Santiago een mediterrane sfeer voor de geest dankzij het aangename klimaat en landschappen, maar de landen rond de Middellandse Zee kunnen niet wedijveren met een afwisselend landschap in een zo beperkte omtrek: een gevarieerde kustlijn, een prachtig platteland, een opwindende hoofdstad, en de zeer vruchtbare centrale vallei, die door grote stromen oversteken is, die zowel als boomgaard als zolder van Chili functioneert. Santiago is het economische en politieke hart van het land waarin ongeveer 6 miljoenen mensen wonen (bijna de helft van de totale Chileense bevolking). De stad biedt een beeld waarin de Europese keurigheid en de avant-garde architectuur gemengd zijn. Het ligt alleen op amper twee uren van de kust, en op een halfuur van wintersportplaatsen die van een internationale beroemdheid genieten. In de winter,
op 45 min rijden van Santiago, bereikt u dan een wintersportplaats
met skipistes die niet onderdoen voor die van Avoriaz, Val d'Isère
en de Alpen in het algemeen. In de zomer hebt u binnen een uurtje
rijden toegang tot de talrijke badplaatsen zoals Zapallar, Cachagua,
Viña del Mar, Rocas de Santo Domingo, Algarrobo, Cartagena,
en het eeuwige Valparaiso. LA RUTA DEL VINO Het is moeilijk om van de kwaliteit van de Chileense wijnen te begrijpen zonder het besef dat Chili zich geografisch in een bevoorrechte unieke plaats voor de wijnproductie bevindt. Inderdaad bezit Chili tenminste 100.000 km² land waarvan het klimaat, de bodemkwaliteit, het neerslagsysteem, de nabijheid van de zee, de koude uit de bergen die evenwicht brengt, en een goede zon ervoor zorgen dat dit land een wijnparadijs is. In de Chileense wijngebieden heerst er een voortreffelijk samenspel tussen het hooggebergte (7000 meters hoogte), de verbluffende nabijheid van de zee, de geografische breedteligging (de Chileense wijnstreek bevindt zich tussen de 30e en 38e breedtegraden van het zuidelijk halfrond), de kwaliteiten van de bodem en het water, en de natuurlijke Sahara-achtige barrieres in het noorden en de Scandinavisch aandoende in het zuiden, die niet alleen een overvloedige zonneschijn verzekeren, maar ook frisse nachten die een werkelijke natuurlijke airconditioning vormen (in de zomer, bij voorbeeld, kan het 's middags 30° warm zijn, terwijl 's nachts de temperatuur terugvalt op 16°). Chili is het enigste land ter wereld waar noch druifluis noch meeldouw te vinden zijn (het zijn twee woekerende ziekten die wel in de rest van de wereld te vinden zijn, en die de andere wijnproducers de onderstok verplichten te gebruiken). De bodem is samengesteld uit diverse resten van conglomeraten, aanspoelingen, zand, aanslibbingen of afzettingen en resten van vulkanische assen. Die maken er een brokkelige, rijke maar lichte bodem van waarin de bladluizen zich niet kunnen verplaatsen. De ondergrond is samengesteld uit keien en aangeslibd grint. Er zijn voornamelijk twee wijnwegen: - De Maipo Vallei (op min of meer 40 kilometers van Santiago): bezoek aan de Santa Rita wijngaard in een koloniale stemming, met de mogelijkheid te slapen en te eten in de "Relais et Châteaux Los Lingues" (18de eeuw) dat aan de wijnkelders aangrenst; bezoek aan de traditionele wijngaard van Concha y Toro en de oude wijnkelders. - De
Colchaqua Vallei (op min of meer 180 kilometers van Santiago):
bezoek aan de kleine stad van Santa Cruz die in het hart van 10
belangrijke wijngaarden ligt; bezoek aan de El Huilque Hacienda
(17de eeuw) die ons aan de zomerverblijven van de rijke Chileense
families herinnert. Bezoek aan de Bisquertt wijngaard en aan de
koloniale residentie, de 600 hectare wijngaarden. Bezoek aan het
Viu Manent wijngaard die in het midden van de 19de eeuw gesticht
was. VIÑA DEL MAR Valparaiso en Viña del Mar, twee aangrenzende steden, die op talloze heuvels gebouwd werden en die daarom over de Stille Oceaan heersen, vechten, met verschillende stijlen, om de gunst van de toeristen: de eerste stad verleidt u tot het zwerven door zijn enge straatjes, de wanhorde en de smakeloze mengelmoes van huizen en havenactiviteiten. De andere stad verleidt u met elegante hotels, het intense nachtleven en stranden die bezochten worden om te zien en gezien te worden. Talrijke badplaatsen, zoals Zapallar (het Chileense Saint Tropez), zijn aantrekkelijke centra voor zon, surfers en golf en paardrijden hartstochtelijke liefhebbers. De kleurrijke stad Puerto Montt is slechts een verplichte tussenstap op bezoek naar wondermooie Chileense meergebied, dat vanaf 1850 door Duitsers gekoloniseerd werd. Als u in Puerto Montt komt moet u absoluut de aangrenzende stad Puerto Varas, die van een onvergetelijke uitzicht geniet over de fonkelde spiegel van het Llanquihue meer of over de gesneeuwde kap van de Osorno vulkaan, bezoeken. Vanaf Puerto Varas is het mogelijk, tijdens de dag, het mooiste meer ter wereld, het Todos los Santos meer, bekend als het Smaragd meer vanwege de kleur van het water.
Zuidelijk van Puerto Montt kunt u zien dat er een andere Chili, vol met eilanden, fjorden en gletsjers, begint. Sommigen denken dat Chiloé het Bretagne van Chili is met haar groene heuvels vol water die ook aan Ierland doen denken. Het groot eiland van Chiloé, wiens hoofdstad Castro is, is gekenmerkt door het contrast tussen het eenvoudige leven van haar inwoners de Chilotes enerzijds, culturele rijkdom anderzijds: een rijke mythologie en geheime legenden, zeer ritmische muziek, typische architectuur van de met dakpannen bedekte kerken. Tenslotte, de vele keukenspecialiteiten van zeevruchten die u in restaurants vindt. U moet zonder enige twijfel de curanto en de milcao proberen. Ongeveer een
derde van Chili (min of meer 200.000 km²) is bedekt door gletsjers
die tot de zee reiken. Er zijn zo veel gletsjers in Chili dat de
Verenigde Naties het na Groenland en Canada als het derde land ter
wereld zien dat drinkbaar water exporteert
De bonte mengeling van Kroatische, Engelse, Duitse, Franse en Spaanse immigranten heeft haar stempel gedrukt op Punta Arenas, de stad die aan de oever van de Straat van Magellaan ligt. De schaapsbaronnen, de grootgrondbezitters met hun immense domeinen die tot de Atlantische Oceaan reiken, hebben hun fantastische villas rond de plaats gebouwd. Op de kleurrijke daken van de stad kunnen wij Vuurland met de ogen betasten, aan de andere oever van de Straat. In de omgeving van Punta Arenas zijn er ook duizenden pinguïns.
Het uitgestrekte Vuurland, genoemd naar de vuren van de aborigines die vanaf de kust te zien waren, behoort tot Chili en Argentinië toe. Het noordoosten behoort tot Argentinië terwijl het zuiden en het noordwesten tot Chili behoren, en daarom is Chili het meest zuidelijke land ter wereld. Daarom liggen de twee meest zuidelijk gelegen steden, Puerto Williams en Puerto Navarino, in Chili. Die twee steden vinden zich nog zuidelijker dan de meer gekende Argentijnse stad Ushuaia. HET NOORDEN VAN CHILI Het noorden van Chili verleidt ons met zijn verscheidenheid aan woestijnen, het Andesgebergte dat langs de woestijn ligt, vulkanen, geisers, mijndorpen die de rijke periode van de salpeter gekend hebben. Als u in de Atacama woestijn bent, dan leeft u de droge Maan Vallei kennen, met het opvliegen van de roze flamingo's over de Tatio's geisers. U kunt dan ook de gezouten meren bewonderen en tot het Chungara meer klimmen (op 4750 meters hoogte). U kunt ook het dorp San Pedro van Atacama bezoeken, een halte die ons toestaat ons te familiariseren met de Indiaans cultuur.
Op 3.800 kilometers
van het continent, in een subtropisch klimaat kan de bezoeker de
rechtlijnige gigantische standbeelden (moaïs), de vulkanische
stenen waarop geheim Rapa Nui schriften gegraveerd zijn ontdekken.
Nadat u naar de kraters van de vulkanen geweest bent moet beslist
naar de Polynesische stranden.
Fernando Morales
Barría |